kontakt

zamówienia publiczne

inwestycje

załatw sprawę

godzinny otwarcia

kamera

kamera

POLECAMY

uzp

uzp

fundusze unijne

gus

wfosigw

lider pojezierza

włóczykije pojezierza

Lokalna Grupa Rybacka

LICZNIK

4208751

Obsluga techniczna
ALFA TV

BĘDARGOWO - Wieś siedziba sołectwa.

Będargowo (d. Gross Mandelkow)
Sołectwo: Będargowo

Aktualna liczba mieszkańców - 451

Historia

Będargowo jest wsią o średniowiecznej metryce; pierwsza wzmianka pochodzi z 1310 r., kiedy to wymieniony jest proboszcz Fryderyk; 1 1337 r. wieś wymieniana jest w Landbuchu nowomarchijskim margrabiego Ludwiga i liczyła wówczas 70 łanów. Wieś została zniszczona w 1444 r. podczas wojny z Krzyżakami i jako ziemia opuszczona stała się własnością rodziny v. Pariss (Paries). Dopiero pod koniec XVI w. Będargowo zostało odbudowane, wówczas także powstał nowy kościół (lub odbudowano zniszczony). W wyniku koneksji rodzinnych w 1720 r. majątek w Będargowcu przechodzi na rodzinę von Bornstedt ( w jej posiadaniu do roku 1820). Folwark powstał prawdopodobnie na pocz. XIX w.; w latach 1820 - 40 należał do Johanna W. Möllera, a od 1856 r. do - pochodzącej z Niderlandów - rodziny v. Kuycke. Na pocz. XX w. zbudowano dwór. W 1828 r. wieś liczyła 499 mieszkańców. Największe gospodarstwa chłopskie w Będargowie liczyły po 26-35 ha (były tylko 4 takiej wielkości). W 1933 r. ostatni właściciel folwarku (narodowości żydowskiej) sprzedał ziemię i budynki swoim pracownikom. Wiele z obiektów gospodarczych zostało już wówczas zaadoptowanych na cele mieszkalne, inne przebudowano. Po II wojnie światowej majątek zajęli osadnicy; w 1952 r. powstała tu RSP. Obecnie w zasobach ANR - częściowo wydzierżawiono spółce z kapitałem zagranicznym.

Układ przestrzenny i zabudowa

Materiał kartograficzny z 1892 r. dokumentuje Będargowo jako wieś w typie ulicówki (lub ulicowo-placowej) z dominującym założeniem folwarcznym w N części i kościołem posadowionym przy południowej granicy parku. Zabudowa pierzei wschodniej wsi o zróżnicowanej skali, w większości była to prawdopodobnie kolonia mieszkalna robotników folwarcznych. Kilka większych zagród chłopskich (3-budynkowych, układ w "podkowę") ulokowano w zachodniej pierzei. Założenie folwarczne złożone z 2 podwórzy gospodarczych w formie zamkniętych czworoboków, rozdzielonych drogą wiejską. Przy podwórzu zachodnim duże założenie parkowe oraz przypuszczalnie - rezydencja. Mapa z 1936 r. dokumentuje dalszy rozwój folwarku, wynikający z parcelacji rozwój dróg zagumiennych i śródpolnych oraz powstałą przypuszczalnie na pocz. XX w. linię kolei wąskotorowej.

Kościół Szkoła

 

Korzystanie z serwisu oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie, z których niektóre mogą być już zapisane w folderze przeglądarki. Nie pokazuj więcej tego powiadomienia