kontakt

zamówienia publiczne

inwestycje

załatw sprawę

godzinny otwarcia

kamera

kamera

POLECAMY

uzp

uzp

fundusze unijne

gus

wfosigw

lider pojezierza

włóczykije pojezierza

Lokalna Grupa Rybacka

LICZNIK

4122609

Obsluga techniczna
ALFA TV

JAGÓW - Wieś siedziba sołectwa.

Jagów (d. Jagow)
Sołectwo: Jagów

Aktualna liczba mieszkańców - 253

Historia

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1299 r. W 1- szej połowie XIV w. Było to 63- łanowe lenno rodów rycerskich Billerbeck i Slemer (w tym 4 łany własności kościelnej).
Wieś pograniczna; w XV w. Większa jej część leżała w granicach Pomorza (Billerbecków), mniejsza w granicach Nowej Marchii (lenno rodu v. Waldow). W latach 20/30 XVII w. była to już duża jednostka osadnicza, składająca się z 33 gospodarstw chłopskich i 6 zagrodniczych; znajdowały się tu karczma, kuźnia oraz dwa młyny (zapewne oddalone od wsi). W tym czasie cały majątek rycerski należał do Billerbecków. W 1690 r. dobra przejmują Lüdewitzowie, po czym - w 1713 r. - sprzedają je rodzinie v. Braunsweig, zaś od 1776 r. właścicielami staje się rodzina v. Armin.
Od pocz. XIX w. (ok. 1810) aż do roku 1945 majątek w Jagowie pozostawał w ręku rodu v. Schröder. W poł. XIX w. była to wieś dworsko - chłopska, zamieszkała przez 359 osób , w tym 226 to ludność folwarczna. Poza dobrami szlacheckimi, liczącymi ponad 1000 ha (w ich skład wchodziły również tartak i cegielnia) było też 7 gospodarstw chłopskich i 7 zagrodniczych. Od średniowiecza Jagów był wsią kościelną; istnienie świątyń potwierdzają źródła XVI i XVIII- wieczne. W 1856 r. wzniesiono nowy kościół wg projektu Heinricha Wenzla, fundacji Friedricha v. Schrödera.
Przez wiek XIX-ty sukcesywnie zmniejszał się udział gospodarki chłopskiej; w 1939 r. było już tylko 5 gospodarstw. Po 1945 r. majątek upaństwowiono, tworząc na jego bazie PGR. Obecnie zespół folwarczny i rezydencja są nieużytkowane.

Układ przestrzenny i zabudowa

Ulicowy układ przestrzenny udokumentowany kartograficznie od schyłku XIX w. , zachowany do chwili obecnej. Wcześniej zapewne była to również ulicówka. Założenie zdominowane przez założenie folwarczne, z kościołem jako dominantą wysokościową. Droga wiejska wytoczona swobodnie, w przybliżeniu na osi N-S, obsadzona alejowo kasztanowcami. W północnej części wsi, po wschodniej stronie drogi ulokowany jest zespół folwarczny, składający się z dwu rozległych dziedzińców okolonych budynkami i zespołu rezydencyjnego. Naprzeciw folwarku usytuowany kościół i cmentarz. W południowej części wsi kolonia mieszkalna w formie zwartej ulicówki, z przewagą dworskich czworaków (tu także nieliczne zagrody chłopskie). Zabudowa powstała po 1945 r. (w tym piętrowe budynki mieszkalne) zlokalizowana jest na terenie dawnego parku, w pn.-wschodniej części Jagowa.

Główne elementy strukturalne

-kościół neogotycki z wyniosłą wieżą usytuowany jest w osi rezydencji, po przeciwnej stronie drogi. Dokoła kościoła teren trawiasty ( stary cmentarz, zlikwidowany przypuszczalnie w poł. XIX w.), do którego od strony zachodniej przylega cmentarz XIX- wieczny , czynny. Zachowana XIX wieczna brama i starodrzew.
-Zespół rezydencyjny ulokowany między pn. i pd. Podwórzem folwarcznym, składającym się z pałacu z pocz. XIX w. oraz ruiny dworu o nieustalonej chronologii, z którego pozostała wieża usytuowana na zadrzewionym wyniesieniu terenu. Kompozycja swobodna.
-Pozostałość parku po pd.-wschodniej stronie dworu. Teren parku pomniejszony, częściowo zdewaloryzowany.
-Folwark (część południowa) o geometrycznym zwartym założeniu, z rozległym dziedzińcem okolonym budynkami gospodarczymi, z gołębnikiem z 1867 r. pośrodku. W zespole tym znajduje się budynek mieszkalny (pracowników folwarcznych), datowany na rok 1687; bryła budynku - zresztą bardzo przebudowanego - zdaje się potwierdzać tak wczesną metrykę.
-Folwark (część północna) o założeniu analogicznym jak południowy z zabudową gospodarczą oraz jednym (przypuszczalnie powojennym) budynkiem mieszkalnym w pierzei północnej. Całość założenia dworsko-folwarcznego wydzielona jest od strony drogi tyłami budynków, ustawionych w zachodnich pierzejach obu podwórzy a w prześwitach murem ogrodzeniowym. Kamienno - ceglane ogrodzenie, ciągnące się poza folwarkiem w kierunku południowym, jest bardzo cenne, z dekoracyjnym detalem. Zabudowa folwarczna pochodzi z okresu od ok. połowy XIX w. do pocz. XX w. Obiekty w większości budowane z cegły ceramicznej, w starszych budynkach także znaczący udział kamienia. Jedynym obiektem w konstrukcji ryglowej jest stodoła w folwarku północnym. Niektóre budynki wyróżniają się starannie opracowanymi elewacjami i ozdobnym detalem.
-Kolonia mieszkalna złożona głównie z dawnych czworaków, ustawionych kalenicowo wzdłuż drogi. Zabudowa od ok. XIX w. do lat 20-tych XX w., murowana, z cegły ceramicznej i silikatowej. Występują dachy naczółkowe, ceglane opaski wokół otworów, gzymsy. Towarzyszące czworakom budynki gospodarcze w wielu przypadkach są potraktowane równie starannie. Część obiektów w różnym stopniu przebudowana. W obrębie kolonii jest też kilka zagród chłopskich, z których na uwagę zasługuje zagroda nr 37, z ryglową chałupą z 3 ćw. XIX w. oraz ryglowo - murowany dwojak (b. nr) z 1 ćw. XIX w., zlokalizowany na południowym skraju wsi - na zachód od budynku szkoły.

a a a a

 

Korzystanie z serwisu oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie, z których niektóre mogą być już zapisane w folderze przeglądarki. Nie pokazuj więcej tego powiadomienia