kontakt

zamówienia publiczne

inwestycje

załatw sprawę

godzinny otwarcia

kamera

kamera

POLECAMY

uzp

uzp

fundusze unijne

gus

wfosigw

lider pojezierza

włóczykije pojezierza

Lokalna Grupa Rybacka

LICZNIK

4345140

Obsluga techniczna
ALFA TV

PRZEKOLNO - Wieś siedziba sołectwa.

Przekolno (d. Gross Ehrenberg)
Sołectwo: Przekolno

Aktualna liczba mieszkańców - 492

Historia

Wieś wzmiankowana w źródłach od 1250 r.; do wojny 30-letniej w obrębie Księstwa Pomorskiego, później Brandenburgii. Pierwotnie najpewniej stanowiła własność zakonną, od pocz. XV w. poświadczona własność świecka (ród Bradelow). W 3 ćw. XV w. - w konsekwencji wojen - Przekolno zostało całkowicie zniszczone. Od schyłku tegoż stulecia następują częste zmiany właścicieli; są to rody v. Wedel, v. Wreech, v. Waldow, v. Bornstädt; od 1863 r. rodzina Hoffmanów. Z dwoma ostatnimi należy łączyć utworzenie folwarków w ich obecnym usytuowaniu. W 1929 r. jako właścicielka majątku ziemskiego wymieniona jest Jouanne Hedwig.
W ciągu dziejów Przekolno zawsze było znaczącą wsią w subregionie. Już od XIII w. istniał kościół, w XVI w. komora celna. Oprócz dóbr rycerskich (w poł. XIX w. ok. 1250 ha, w l. 20-tych XX w. ok. 870 ha) była to własność chłopska, którą stanowiło kilkanaście dużych gospodarstw. W pocz. XX w. wieś liczyła ponad 500 mieszkańców. Po II wojnie światowej majątek upaństwowiono, tworząc na jego bazie PGR, część chłopska pozostała w użytkowaniu rolników indywidualnych.

Układ przestrzenny i zabudowa

Przekolno stanowi obecnie jedną z bardziej interesujących i cennych wsi na terenie gminy. Pierwotnie była to zapewne owalnica, założona na osi E-W (forma ta jest obecnie czytelna w N-E części wsi). W wyniku rozbudowy folwarków układ przestrzenny uległ zmianie; od 2 poł. XIX w. zawiera elementy wsi placowej i ulicowej. Dokumentują to mapy z 1892 i 1934 r.
Główna droga wiejska biegnie na osi N-S; przy niej usytuowany jest kościół z cmentarzem oraz - po obu stronach - dwa podwórza folwarczne o zwartej, geometrycznej formie. Tyły zabudowań gospodarczych wyznacza wschodnią i zachodnią pierzeję ulicy. Plac wiejski nie zabudowany, trawiasty, ze zbiornikiem wodnym i remizą. Przy okalających go drogach chłopska zabudowa zagrodowa; analogiczna zabudowa także w południowym krańcu wsi. W północnej części Przekolna - już poza historycznym założeniem przestrzennym - zabudowa współczesna, w tym piętrowe budynki wielorodzinne. Zagrody chłopskie o XIX-wiecznej metryce są w założeniu wielobudynkowe (obecnie znacznie zdekomponowane) z chałupami usytuowanymi kalenicowo na froncie działek siedliskowych.

Główne elementy strukturalne

- średniowieczny kościół z dawnym cmentarzem przykościelnym; zespół pałacowy (XVIII, XIX, pocz. XX w.) z folwarkiem (cz. Zachodnia); cenne są tu pałac, park oraz dwa budynki gospodarcze (obora i stajnia); pozostała zabudowa w różnym stopniu zdewaloryzowana, folwark (cz. Wschodnia) ze znacznie lepiej zachowaną, jednorodną zabudową gospodarczą ze schyłku XIX w. Z nim łączy się reprezentacyjna rządcówka z towarzyszącym terenem zieleni komponowanej;
- zabudowa wiejska na północ oraz na południe od folwarku, w tym interesujący zespół obiektów;
- XIX-wieczny cmentarz (ob. Grzebalny) z kaplicą;
- placowa część wsi, ze stosunkowo najbardziej przekształconą zabudową - z wyjątkiem krańca zachodniego.

a a

 

Korzystanie z serwisu oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie, z których niektóre mogą być już zapisane w folderze przeglądarki. Nie pokazuj więcej tego powiadomienia